Zobacz

To będzie historia o tym, jak pogadać z kimś, kto od pięciu wieków już nie żyje. W tym odcinku „Łapacza słów” zaglądamy  do bazgrołów, dopisków, przekreśleń i emocjonalnych komentarzy dawnych czytelników zostawianych na marginesach książek.  To oni odpowiadają autorom, obrażają się, polemizują, pop…

Ta historia zaczyna się nie od fanfar, tylko od błota. Rok 1639, Dania. Dziewczyna imieniem Kirsten Svendsdatter znajduje na polu w Gallehus złoty róg. Sto lat później w tym samym miejscu zostaje wykopany drugi. Ważą razem prawie siedem kilogramów i są pokryte scenami bogów, ludzi i zwierząt. Ale n…

W radiu cisza to błąd. „Dziura w eterze”. W życiu często bierzemy ją za niepewność, brak wiedzy albo zwykły stres. Ale jest też inna cisza. Taka, która nie jest pustką, tylko walką. Dzieje się wtedy, gdy doskonale wiesz, co chcesz powiedzieć. Masz w głowie gotowy plan, całą strukturę zdania. Ale sy…

Archeolodzy znajdują kawałek drewna z wyrytymi runami. Napięcie rośnie. Czy to starożytne zaklęcie? Prośba do Odyna o zwycięstwo? Klątwa rzucona na wrogów? Tłumaczenie brzmi: „Gyda mówi, że masz wracać do domu”. Koniec. Kropka. Prawdopodobnie mąż zasiedział się w karczmie, a wściekła żona – zamias…

Święta to nie tylko barszcz i pierogi. To przede wszystkim poligon językowy. Stół, przy którym spotykają się różne kody, różne pokolenia i różne wrażliwości. Czy konwenanse to gorset, który nas dusi, czy może kevlarowa kamizelka, która chroni nas przed emocjonalnym postrzałem? W tym odcinku z jezy…

Możesz zrobić doktorat na Uniwersytecie Warszawskim. Możesz pisać artykuły o teorii optymalności i spierać się o modele fonologiczne z naukowcami z całego świata. Możesz być perfekcyjnie dwujęzyczny i płynnie przechodzić z akademickiej polszczyzny na angielski. Ale zróbmy prosty test. Zamknij ocz…

Za chwilę poznamy Młodzieżowe Słowo Roku. I jak co roku my, dorośli - boomerzy z ambicją „bycia na czasie” - będziemy rzucać nim na prawo i lewo, udając, że świetnie rozumiemy świat, w którym żyją dzisiejsi nastolatkowie. Ale wystarczy posłuchać młodych przez pięć minut, żeby zrozumieć jedno: to je…

Wyobraźcie sobie wielką rodzinę, w której nikt nie lubi small talku. Gdzie na imieninach u cioci panuje cisza, a goście siedzą bezpieczne trzy metry od siebie. To rodzina języków ugrofińskich. Kuzyni, którzy są trochę osobni i bardzo nie lubią, jak się ich dotyka. W tym odcinku z dr Martyną Kokotki…

Co to znaczy "być u siebie"? I czy można nigdzie nie czuć się do końca u siebie? O tym, czym jest podwójna tożsamość - dar i obciążenie - bycia Romką w Polsce, opowiada moja gościni, dr Joanna Talewicz, antropolożka i badaczka.  To rozmowa, która obala mity. Nie tylko ten o hermetyczności kultury …

"Grzeczne dziewczynki idą do nieba, a niegrzeczne tam, gdzie chcą". Znamy to hasło, prawda? Wszyscy je lubimy, bo czujemy w nim bunt i wolność. Ale czy zastanawialiście się kiedyś, dlaczego w ogóle musimy wybierać? Dlaczego, żeby iść tam, gdzie się chce, trzeba być "niegrzecznym"? Wpadliśmy w puła…

"O zmarłych mówi się tylko dobrze albo wcale". To zasada, którą znamy wszyscy. Ale czy kiedykolwiek zastanawialiście się, jak ona działa w praktyce? Jakim językiem naprawdę żegnamy bliskich, znajomych, osoby publiczne? Co w danej kulturze uznajemy za godne wspomnienia, a co przemilczamy? W tym odc…

Specjalny halloweenowy odcinek dla tych, którzy mają odwagę :) Zaglądamy za zasłonę i próbujemy pójść tropem tych, których marzeniem była komunikacja z zaświatami.  Zapraszam!  ---------------------------------- A tu możesz zafundować mi czarną kawę :)  https://buycoffee.to/lapaczslow (https://buy…

Pewnie słyszeliście, że prezydent Nawrocki zawetował ustawę o uznaniu języka wilamowskiego za regionalny. W 1945 roku zakazano mówienia w nim. Wilamowskie stroje spalono, słowa uciszono. Ale język nie zniknął - przetrwał w pamięci, w nagraniach, i powrócił dzięki uporowi kilku osób, które nie chcia…

Pewnie słyszeliście, że prezydent Nawrocki zawetował ustawę o uznaniu języka wilamowskiego za regionalny. „O ty nasz stary, kochany języku…” - tak zaczyna się wiersz Floriana Biesika - poety, który pisał po wilamowsku, w języku, którego miało już nie być. Dziś ten język znów brzmi w Wilamowicach. W…

Coraz częściej rodzice decydują się na wychowywanie swojego dziecka po angielsku, by "zapewnić mu lepszy start". A ten język nie jest rodzimym językiem ani matki, ani ojca. Czy to dobrze wpływa na rozwój językowy dziecka? A w rodzinach mieszanych językowo: na który język się zdecydować?

Skąd wzięła się nazwa "Inflanty"? Posłuchajcie o języku liwskim, najbliższym krewnym łotewskiego, który dziś ma już tylko garstkę użytkowników. Przez wieki brzmiał na łotewskim wybrzeżu, a dziś uznaje się go za jeden z najbardziej zagrożonych języków Europy. W pieśniach i nazwach miejsc wciąż jedna…

W wysokich dolinach Karpat, gdzie dziś króluje cisza Bieszczad, przez wieki mieszkali Bojkowie – górale rusińscy o własnym języku, obrzędach i rytmie życia. Ich mowa, pełna archaizmów i wpływów sąsiednich kultur, brzmiała inaczej w każdej dolinie, jakby góry same uczyły ich mówić. Po wojnie Bojko…

Poznajcie językoznawcę, który tworzy nowe języki i - nowe światy. Tu zaprasza Was do słuchania w języku międzysłowiańskim :)

Gdzie w Polsce „kliki” to gluty z nosa, „skrzybaczka” służy do odskrobania zimowego okna, a na zakupy bierze się „zrywkę”? Gdzie „idzie się na nogach”, a nie „na piechotę”? I czy „na dworzu” to błąd, czy może językowa wizytówka regionu?

Językowa pocztówka z Chorwacji :) Dziś o najstarszym słowiańskim alfabecie, który trochę przypomina runy i czasem nadaje mu się mistyczne znaczenie: głagolicy. Tego alfabetu najdłużej, bo aż do XX wieku używali właśnie Chorwaci. W głagolicy zapisany jest też najstarszy chorwacki tekst, w którym wys…

Kiedyś imiona miały funkcję magiczną. Dawni Słowianie nadawali nowonarodzonym dzieciom imiona z przedrostkiem „nie-” — takie jak Niemój, Nielub, Niemir. Brzmiały surowo. Czasem nawet boleśnie. Ale w tym była nadzieja — że złe duchy odwrócą wzrok, a dziecko przeżyje.

Gdyby podróżnik w czasie trafił do dawnych Słowian, czy umiałby sie z nimi dogadać wyposażony przez naukowców w język prasłowiański? #język #linguistics #prasłowiański #historia

Czy Ziemie Odzyskane są usprawiedliwone językowo? I czy Śląsk mogą od nas "odzyskać" Celtowie a wschodnie tereny Scytowie? W nowym odcinku podcastu będzie... historycznie :) Opowiada prof. Marek Majer, slawista. #podcast #jezykpolski #linguistics

Okazuje się, że pisanie nawet krótkich tekstów ręką wzmacnia pamięć, koncentrację i zdolność uczenia się.