Zobacz

26 października 2025

Jak wilamowianie uratowali swój język

Pewnie słyszeliście, że prezydent Nawrocki zawetował ustawę o uznaniu języka wilamowskiego za regionalny. W 1945 roku zakazano mówienia w nim. Wilamowskie stroje spalono, słowa uciszono. Ale język nie zniknął - przetrwał w pamięci, w nagraniach, i powrócił dzięki uporowi kilku osób, które nie chciały w nim milczeć.
25 października 2025

Język wilamowski powstał z martwych

Pewnie słyszeliście, że prezydent Nawrocki zawetował ustawę o uznaniu języka wilamowskiego za regionalny. „O ty nasz stary, kochany języku…” - tak zaczyna się wiersz Floriana Biesika - poety, który pisał po wilamowsku, w języku, którego miało już nie być. Dziś ten język znów brzmi w Wilamowicach. W 1945 roku zakazano mówienia w nim. Wilamowskie stroje spalono, słowa uciszono. Ale język nie zniknął - przetrwał w pamięci, w nagraniach, i powrócił dzięki uporowi kilku osób, które nie chciały w nim milczeć. O języku wilamowskim, o historii, która nie mieści się w paragrafach, i o tym, że żadne weto nie unieważnia istnienia języka — opowiada w odcinku podcastu dr Tymoteusz Król.
17 września 2025

Angielski od urodzenia? Czy warto wychowywać dzieci w języku, który nie jest rodzimy dla rodziców?

Coraz częściej rodzice decydują się na wychowywanie swojego dziecka po angielsku, by "zapewnić mu lepszy start". A ten język nie jest rodzimym językiem ani matki, ani ojca. Czy to dobrze wpływa na rozwój językowy dziecka? A w rodzinach mieszanych językowo: na który język się zdecydować?
25 sierpnia 2025

Język liwski - zaginiona mowa, którą pamięta Bałtyk

Skąd wzięła się nazwa "Inflanty"? Posłuchajcie o języku liwskim, najbliższym krewnym łotewskiego, który dziś ma już tylko garstkę użytkowników. Przez wieki brzmiał na łotewskim wybrzeżu, a dziś uznaje się go za jeden z najbardziej zagrożonych języków Europy. W pieśniach i nazwach miejsc wciąż jednak pobrzmiewają jego echa – jakby przypominał, że nie daje się tak łatwo zapomnieć.
27 lipca 2025

Bojkowski, zapomniany język Bieszczad

W wysokich dolinach Karpat, gdzie dziś króluje cisza Bieszczad, przez wieki mieszkali Bojkowie – górale rusińscy o własnym języku, obrzędach i rytmie życia. Ich mowa, pełna archaizmów i wpływów sąsiednich kultur, brzmiała inaczej w każdej dolinie, jakby góry same uczyły ich mówić. Po wojnie Bojkowie zostali przesiedleni, a ich świat zniknął – ale pamięć o nim wciąż wraca w pieśniach, starych słowach i drewnianych cerkwiach.
21 lipca 2025

Jak brzmi język międzysłowiański

Poznajcie językoznawcę, który tworzy nowe języki i - nowe światy. Tu zaprasza Was do słuchania w języku międzysłowiańskim :)
17 lipca 2025

To nie każdy tak mówi?!

Gdzie w Polsce „kliki” to gluty z nosa, „skrzybaczka” służy do odskrobania zimowego okna, a na zakupy bierze się „zrywkę”? Gdzie „idzie się na nogach”, a nie „na piechotę”? I czy „na dworzu” to błąd, czy może językowa wizytówka regionu?
7 lipca 2025

Najstarszy słowiański alfabet

Językowa pocztówka z Chorwacji :) Dziś o najstarszym słowiańskim alfabecie, który trochę przypomina runy i czasem nadaje mu się mistyczne znaczenie: głagolicy. Tego alfabetu najdłużej, bo aż do XX wieku używali właśnie Chorwaci. W głagolicy zapisany jest też najstarszy chorwacki tekst, w którym występuje po raz pierwszy słowo "Chorwat".
28 kwietnia 2025

Czy imiona mogą chronić dzieci? #linguistics #podcast

Kiedyś imiona miały funkcję magiczną. Dawni Słowianie nadawali nowonarodzonym dzieciom imiona z przedrostkiem „nie-” — takie jak Niemój, Nielub, Niemir. Brzmiały surowo. Czasem nawet boleśnie. Ale w tym była nadzieja — że złe duchy odwrócą wzrok, a dziecko przeżyje.
25 marca 2025

Kto mówił po prasłowiańsku?

Gdyby podróżnik w czasie trafił do dawnych Słowian, czy umiałby sie z nimi dogadać wyposażony przez naukowców w język prasłowiański? #język #linguistics #prasłowiański #historia
24 marca 2025

Czy Śląsk jest słowiański? A Ziemie Odzyskane?

Czy Ziemie Odzyskane są usprawiedliwone językowo? I czy Śląsk mogą od nas "odzyskać" Celtowie a wschodnie tereny Scytowie? W nowym odcinku podcastu będzie... historycznie :) Opowiada prof. Marek Majer, slawista. #podcast #jezykpolski #linguistics
22 marca 2025

Po co uczyć dziś ręcznego pisania?

Okazuje się, że pisanie nawet krótkich tekstów ręką wzmacnia pamięć, koncentrację i zdolność uczenia się.
21 marca 2025

Czy lepiej czytać na papierze czy na ekranie?

O czym możesz usłyszeć w najnowszym podcaście Łapacz słów? Tutaj krótka zajawka :) Po więcej, sięgnij do całego odcinka!
16 marca 2025

Kupa kupie nierówna

Etymologiczna pocztówka z Krakowa, czyli co znaczy kupa po polsku - w języku słowiańskim - i po hebrajsku, czyli w języku semickim, pochodzenia afroazjatyckiego. Takie słowa, które w różnych językach brzmią tak samo, ale znaczą co innego to fałszywi przyjaciele :) Łatwo się naciąć. Łapacz słów słychać w:🎧 Spotify🎧 Apple Podcast🎧 YouTube🎧 Spreaker ☕ Podcast przy kawie? Jeśli podobają się Ci się moje podcasty, możesz wesprzeć mnie jednorazowo: https://buycoffee.to/lapaczslow
14 marca 2025

Jak zabić pewność siebie za pomocą języka?

Lingwicyzm oznaczał kiedyś językobójstwo. Dziś szerzy się w mediach społecznościowych za sprawą tych, którzy bronią poprawności językowej niczym oblężonej twierdzy.